Het BewonersBedrijf: een model voor de toekomst?

Zoals we eerder schreven gaat de ‘participatiemaatschappij’ een zwaarder beroep doen op burgers en daarmee ook op wijkverenigingen. De opkomst van de zogeheten ‘BewonersBedrijven’ is daarom een interessante ontwikkeling. Onlangs werd bekend dat de Stichting BewonersBedrijven Zaanstad deel uit gaat maken van twee professionele wijkteams: een concreet voorbeeld van de wijze waarop de ‘participatiemaatschappij’ vorm krijgt. Maar wat houdt dat in en wat zijn BewonersBedrijven eigenlijk?

‘De regie terug’. Een paar maanden geleden was deze slogan overal te horen in de Grolsch Veste te Enschede. Het voetbalstadion van FC Twente stond die vijftiende november in het teken van de Landelijke Bewonersdag. Het evenement, georganiseerd door het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners (LSA), trok vanuit het hele land bezoekers naar Enschede. Stichting MEO was er ook bij om, samen met het LSA, vanuit de bestuurskamer van het stadion een krant van het evenement te maken. Een pittige klus, het eindproduct zou immers diezelfde middag nog – met een druk op een grote rode knop – digitaal verstuurd worden naar de bezoekers.

Met een druk op de knop wordt de krant van de Landelijke Bewonersdag verzonden.‘De regie terug’ stond dan ook prominent op de voorpagina. Dit heeft alles te maken met het idee van ‘buurtrechten’, bedoeld om bewoners meer regie over de eigen wijk te geven. Maar ook met BewonersBedrijven, “een spannend en interessant experiment” volgens het LSA. Dit zijn ondernemingen opgezet door bewoners, waarbij zoveel mogelijk eigen inkomsten verdiend worden. Het LSA staat aan de wieg van dit experiment, onder andere door startkapitaal te verlenen aan de ondernemers/bewoners.

Voor de krant interviewden we Geert Walgemoed, voorzitter van BewonersBedrijf Berflo Es uit Hengelo (ov), afgekort Berflo Bedrijf. Deze organisatie was al bezig met de ‘participatiemaatschappij’ voor het overheidsbeleid werd. “Geïnteresseerde buren hebben namelijk een beter zicht op problemen in de wijk dan professionals”, zoals Walgemoed het zelf verwoordde.

Berflo Bedrijf dringt op allerlei manieren door “tot in de haarvaten van de wijk”: een eigen plek om een kop koffie te doen, een bus die op verschillende plekken in de buurt geparkeerd wordt en dienst doet als ontmoetingsruimte, een stadstuin, een naaiatelier, een boodschappenservice en meer. Met een verdienmodel – het naaiatelier maakte bijvoorbeeld slabbetjes en dekbedovertrekken voor een verzorgingstehuis – waarbij de winst terugvloeit naar projecten in de wijk. Bewoners met een afstand tot de arbeidsmarkt doen er werkervaring op en ontwikkelen er hun talenten. Kortom, een manier van werken die ons ook wel ligt!

Dit betekent niet dat Berflo Bedrijf zich van de overheid afkeert. Integendeel, Walgemoed vindt het belangrijk dat de samenwerking met politici en professionals zo “harmonieus mogelijk” verloopt. Waar nodig is het Bedrijf juist de verbindende factor tussen bewoners en instanties.

In Zaanstad delen ze blijkbaar die visie. Net zoals in veel andere gemeenten zijn daar sociale wijkteams opgezet, bestaande uit verschillende professionals en vrijwilligers. Zij zijn het eerste aanspreekpunt wanneer bewoners hulp nodig hebben. Stichting BewonersBedrijven Zaanstad maakt nu dus deel uit van twee van die wijkteams. Hiermee gaan de bewoners een belangrijke rol spelen in de ‘participatiemaatschappij’ en krijgen ze daadwerkelijk een deel van de ‘regie’ terug.

Het is nog afwachten hoe dit in de praktijk uitpakt. Echter, als het succesvol is en navolging vindt, dan kan dit wel eens een van de belangrijkste ontwikkelingen zijn in de wijze waarop buurtbewoners zich verenigen en hun wijk vormgeven. Een ontwikkeling die wij in ieder geval met veel interesse zullen blijven volgen!

Lees hier de krant die wij samen met het LSA ‘live’ op de Landelijke Bewonersdag 2014 hebben gemaakt.

Stichting MEO en het LSA